CORPUS SANUM IN CORPORE SANO

Multipele Sclerose

2010-03-07T07:58:00.000-08:00

Multipele sclerose is een vaak voorkomende aandoening van het centrale zenuwstelsel, waarbij er zich meerdere ('multipele') ontstekingshaarden vormen in de hersenen en het ruggemerg. Dit wordt gevolgd door een aantasting van de bekleding van de zenuwbanen, waardoor er uiteindelijk verharde plekken ('sclerose') ontstaan. Het gevolg is dat er zich meerdere uitvalsverschijnselen (zie verder) kunnen ontwikkelen.
Het verloop van de ziekte is verschillend van persoon tot persoon en - zeker in het begin - onvoorspelbaar. Alle symptomen kunnen, maar hoeven niet aanwezig te zijn om MS te hebben.

Voorkomen

Multipele Sclerose is de vaakst voorkomende aandoening van het centrale zenuwstelsel op jong volwassen leeftijd, althans in de noordelijke landen. Het komt bijv. veel meer voor in Scandinavië dan in Spanje. In België wordt het voorkomen geschat op 1 op 1000, wat maakt dat er ongeveer 10.000 bekende (en nog onbekende) patiënten zijn.
De eerste symptomen treden op rond de jongvolwassen leeftijd, dus tussen 20 en 40 jaar (gemiddeld 30). Een jongere leeftijd is mogelijk, maar jonger dan 10 is zeer zeldzaam. Boven de leeftijd van 50 jaar is eveneens uitzonderlijk. MS-patiënten hebben een bijna normale levensverwachting. Het klinische verloop kan echter individueel sterk wisselend zijn. Veel patiënten kunnen practisch normaal functioneren en hebben alleen in periodes wat hinder van enkele opstoten. Anderen komen echter in een rolstoel terecht. Multipele sclerose verloopt meestal opstootsgewijs, met pauzes van wisselende duur. De ergst evoluerende vorm is de zgn. 'progressieve vorm', zonder merkbare opstoten maar met een bijna continue evolutie (vaak bij oudere patiënten).

Oorzaken van Multipele Sclerose

De eigenlijke oorzaak van multipele sclerose is nog niet met zekerheid bekend. In het verleden dacht men dat het ging om een infectie door een virus op jonge leeftijd, later aan een auto-immuunziekte (het aanmaken van antistoffen die zich tegen het eigen lichaam keren, in dit geval tegen de bekledingsstof van de zenuwbanen, het 'myeline'). Thans opteert men voor een samenspel van beide factoren. Erfelijkheid zou hierbij een (geringe) invloed hebben.

Symptomen

•Het eerste symptoom is dikwijls een ontsteking van de oogzenuw ('neuritis optica' of 'retrobulbaire neuritis'). Er ontstaan gezichtsstoornissen, tot bijna-blindheid aan één oog. Soms kunnen beide ogen opeenvolgend worden aangetast. Bijna altijd herstelt het gezichtsvermogen zich spontaan (gedeeltelijk of volledig).
•Dubbelzien, wat wordt veroorzaakt door een ontstekingsletsel in de hersenstam.
•'Trigeminusneuralgie', of zenuwpijnen in het aangezicht. Kan ook een vroeg teken van MS zijn.
•Gevoelsstoornissen. Een verminderd gevoel in armen en benen (soms in het gelaat), tintelingen, gevoel van op watten te lopen, stoornissen in warmte- en koudegevoel, een gevoel alsof er een elektrische stroom door de rug naar de benen loopt wanneer men de nek voorwaarts buigt (Teken van L'Hermitte).
•Coördinatiestoornissen. Onhandigheid, naast een voorwerp pakken, geen controle over fijne bewegingen van handen en voeten.
•Evenwichtsstoornissen. Instabiliteit bij het gaan en staan, breedsporige gang ('dronkemansgang').
•Spraakstoornissen. Gekapte, gesaccadeerde spraak. (Dit en de twee vorige symptomen hebben te maken met de beschadiging van de zenuwbanen in en naar de kleine hersenen).
•Blaasstoornissen. Incontinentie, maar ook moeilijk of niet kunnen plassen. (Soms ook moeilijkheden met de stoelgang, door verstopping).
•Seksuele functiestoornissen. Erectie-en ejaculatiestoornissen bij de man en anorgasmie bij de vrouw.
•Abnormale vermoeidheid. Komt veel voor en is één van de meest onderschatte problemen bij deze aandoening. Wordt vaak door de omgeving niet begrepen.
•Verlammingen. Deze kunnen in het begin vooral de benen treffen, later soms ook de armen. Het gaat hier om zgn. 'hypertone' verlammingen, d.w.z. er treedt niet zozeer verslapping van de spieren op, maar een verstijving die steeds erger wordt. Patiënten kunnen in wisselende mate verlamd geraken. Ook nachtelijke schokken ('ruggenmergautomatisme') en krampen kunnen voorkomen. Uiteindelijk kan het lopen onmogelijk worden en is een rolstoel noodzakelijk.
•Psychische symptomen. Klassiek worden 'euforie' (een soort lege opgewektheid ondanks de ongemakken en de onzekerheid) en 'dysforie' (bedrukte stemming) beschreven. Vroeger dacht men dat MS geen gevolgen zou hebben op de intellectuele vermogens, maar recente onderzoeken spreken dit tegen.

Hoe wordt de diagnose van MS gesteld ?

In de eerste plaats luistert de neuroloog naar de klachten van de patiënt en doet hij een onderzoek naar klinische tekens. Dit kan een diagnose mogelijk of waarschijnlijk maken. Pas in tweede instantie volgen een aantal aanvullende onderzoeken, zoals:
•het zoeken van beschadigingen op hersenniveau, naast eventuele aantasting van het ruggenmerg
•het onderzoeken van het ruggenmergvocht (lumbaalpunctie), wat nog steeds de sleutel vormt tot een definitieve diagnose
•NMR of MRI-scan
•'evoked potentials'-onderzoek, waarbij men metingen doet naar de reaktie van de hersenen op uitgezonden prikkels.

Behandeling

•In het algemeen: vermoeidheid, stress, zonlicht en warmte vermijden.
•Vermoeidheid kan soms bestreden worden met het anti-parkinson middel Amantan.
•Spasticiteit kan worden behandeld met Lioresal, Sirdalud en/of Dantrium.
•Kinesitherapie in al zijn vormen, ADL-training voor de meer gehandicapte patiënten.
•De MS-opstoten worden behandeld met de ACTH-kuur ('Synacthen') of de Prednisone-kuur ('Medrol'). Bij hoge dosissen best een behandeling in het ziekenhuis, wegens de mogelijke nevenwerkingen.
•Sinds 1997 is er in ons land een preventieve behandeling met Interferon mogelijk, waardoor het aantal opstoten met gemiddeld 30% zou dalen. Er is terugbetaling voorzien voor deze dure medicatie, die echter aan strenge voorwaarden gebonden is: Betaferon, Rebif, Avonex.
•Copaxone of glatirameeracetaat is een alternatief (bij het niet verdragen van Interferon).

MS en zwangerschap

Zwangerschap blijkt niet tegen-aangewezen bij multipele sclerose. Het is immers niet bewezen dat het aantal opstoten zou toenemen tijdens de zwangerschap (volgens sommige studies zelfs het tegendeel). Wat betreft de periode na de zwangerschap beweren een aantal studies dat het aantal opstoten zou toenemen, terwijl andere onderzoeken dit weer ontkennen... De zwangerschap, bevalling en de verzorging van de baby kunnen wel een zwaardere opgave betekenen, omdat mensen met MS sneller vermoeid worden. Tijdens de eerste drie maanden na de bevalling is het dus aangeraden om veel te rusten en vermoeidheid zoveel mogelijk te vermijden. Borstvoeding is geen probleem. Er bestaat wel twijfel over de eventuele epidurale verdoving, omdat deze wel opstoten zou kunnen uitlokken.

Vrouwen met multipele sclerose kunnen dus percect zwanger worden, zonder gevaar voor henzelf of hun kind.

Toch nog vragen? Raadpleeg je huisarts !

Migraine

2010-02-24T07:07:00.001-08:00

Migraine is een plots optredende hoofdpijn, uitgaande van de bloedvaten van het hoofd (de hersenen kunnen hier al dan niet bij betrokken zijn). Deze bloedvaten verkrampen (vaatspastische of 'witte' fase), om daarna uit te zetten (vasodilatatie of 'rode' fase). Deze twee fasen vertalen zich meestal in een respectievelijk 'stekende' en 'kloppende' hoofdpijn. De fasen kunnen ook alleenstaand voorkomen.

Er bestaan verschillende soorten migraine, zoals hieronder beschreven.

Soorten migraine

1. Gewone migraine. Deze is halfzijdig, stekend en/of kloppend, en gaat dikwijls gepaard met concentratieverlies en misselijkheid of braken. Er zijn geen andere neurologische verschijnselen.

2. Klassieke migraine (of 'migraine accompagnée'). Deze migraine gaat samen of wordt voorafgegaan door 'haardverschijnselen': duizeligheid, dubbelzien, verlamd gevoel in één gelaats- en/of lichaamshelft, halfzijdige uitval van een gezichtsveld, wazig zicht of het zien van schitteringen. Deze symptomen worden al dan niet gevolgd door zware hoofdpijn. Je kan dus migraine krijgen zonder hoofdpijn! Men noemt dit 'migraine accompagnée sans migraine'of met een meer recente benaming 'migraine met aura'.

3. Syndroom van Horton. Specifieke vorm van migraine, meestal bij mannen voorkomend. Zie het Horton-syndroom

Oorzaken en uitlokkende factoren

•Erfelijkheid (hoewel niet altijd). Vaak ziet men dat één van de ouders ook een vorm van migraine heeft.
•Hormonale factoren. Voor en tijdens de menstruatie treden bij migraine-gevoelige vrouwen vaak, soms maandelijks terugkerende migraine-episodes op. Bij zwangerschap verdwijnt de migraine meestal, door stijging van de hormonenspiegel. Ook het al dan niet gebruiken van de contraceptieve pil of een behandeling met vrouwelijke hormonen heeft een invloed.
•Voedingsfactoren.

Bekende uitlokkers van migraine zijn:

- Tyramine-bevattende producten: chocolade, rode wijn, kaas (vooral 'blauwe' kaas)
- Vet voedsel: mayonaise, fritten, soms zelfs volle melk
- Citrusvruchten: sinaasappelen, citroenen
- Sommige groenten: tomaten, spinazie
- Sterke kruiden
- Caffeïne-houdende producten: koffie, thee, cola. Kleine hoeveelheden kunnen migraine echter voorkomen.

•Levenswijze. Het overslaan van maaltijden kan aanleiding vormen tot migraine. Evenals té lang slapen.
•Stress en spanningen. Vooral het niet uiten van problemen waar men mee zit of opkropt, kan migraine onderhouden.
•Klimaatsomstandigheden. Zowel hitte, als koude.

Wat te doen bij een migraine-aanval?

•Vermijd licht, scherpe geuren en lawaai. Zoek een donkere en rustige kamer op.
•Koude, natte compressen (eventueel met ijsblokjes) op het voorhoofd en de slapen leggen.
•Drinken van koude, zwarte koffie.
•Gebruik zo snel mogelijk een anti-migraine middel (en een anti-braakmiddel indien nodig). Een zetpil werkt sneller dan een tablet, en is beter als men moet braken.

Medicatie bij migraine

•Gewone pijnstillers zoals aspirine, Perdolan en Dafalgan, helpen vaak niet.
•Ontstekingswerende en ant-reumatische middelen zoals Indocid (suppo's), Feldene, Brufen, Tilcotil, Brexine en Mobic helpen soms in de acute fase.
•Vaak is het nodig afgeleide producten van moederkoren te gebruiken: Cafergot suppo's, Migril, Deseril of Dihydergot inspuitingen. Di-ergo spray is een snel werkende neus-spray (hierbij moet men wel oppassen voor verslaving én voor gevaarlijke bijwerkingen).
•Een meer recente behandeling van de acute fase is mogelijk met Imitrex, onder de vorm van tabletten of onderhuidse inspuiting (door de patiënt zelf). Goedkeuring en terugbetaling van deze dure producten is echter door het ziekenfonds aan stricte regels gebonden. Andere middelen die tijdens de acute fase kunnen helpen zijn: Zomig, Almogran, Relert en Maxalt.
•Preventieve behandeling. Produkten zoals Sandomigran en Nocertone (beiden kunnen gewichtstoename veroorzaken), Sibelium al of niet in combinatie met Inderal, of Inderal alleen. Anti-epileptica zoals Depakine en Topamax kunnen preventief zeer effectief zijn tegen migraine.

Horton syndroom

2010-02-24T06:34:00.000-08:00

Het Horton-syndroom of 'cluster-headache' is een zeer ernstige hoofdpijn, waarvan de de verschijnselen op zich ook bij andere hoofdpijnen voorkomen, maar zich hier in een typische combinatie voordoen. Het gaat om een hevige, halfzijdige en kortdurende hoofdpijn rond één oogkas. Deze hoofdpijn kent een 'clustergewijze' verloop, d.w.z. gedurende een periode van meerdere dagen of weken aan één stuk door (minstens éénmaal per dag), met daarnaast langere aanvalsvrije periodes.

Het syndroom komt bij 0,1% van de bevolking voor, waarvan bijna 90% mannen. De beginleeftijd is gemiddeld 30 jaar.

Symptomen

1. Zeer hevige tot onuitstaanbare hoofdpijnaanvallen, meestal een kwartier tot een halfuur durend (soms langer), 'stekend' of 'kloppend' of 'borend' van aard. Het onuitstaanbare karakter van de aanvallen kan resulteren in gevoelens van wanhoop en zelfmoordgedachten.

2. 'Clustergewijze' verloop(zie boven).

3. De aanvallen treden zeer vaak 's nachts op.

4. Gelokaliseerd rond of achter één oog, meestal aan dezelfde kant, soms ook wisselend van kant, maar bijna nooit aan twee zijden.

5. Het aangetaste oog is rood, de huid en soms de bloedvaten opgespannen of gezwollen. Aan de aangetaste zijde tranenvloed, neusloop en lichtschuwheid. Soms een nauwere pupil. Zweten en roodheid aan de aangetaste gelaatshelft.

6. Braken komt eerder zelden voor (i.t.t. gewone migraine).

7. Gewone pijnstillers, hoe krachtig ook, helpen meestal niet.

Oorzaken en bevorderende factoren

Het mechanisme waardoor Horton ontstaat is niet met zekerheid bekend, maar bevindt zich binnen de hersenen of in de bloedvaten en zenuwen. Waarschijnlijk gaat het echter over een samenspel van beide. Bepaalde chemische stoffen in het lichaam, zoals histamine en het hormoon melatonine, spelen zeker een rol. Stress is zeker een bevorderende factor. Het syndroom wordt vaak beschreven bij zeer carrière-gerichte mannen, hoewel dit niet altijd het geval is. Tijdens de 'Horton-periode' kunnen alcohol en bepaalde vaatverwijderende geneesmiddelen een aanval uitlokken.

Behandeling

1) In de acute fase (Horton-aanval)

•Het inademen van zuurstof, tot 9 liter per minuut
•Dihydergot-inspuitingen en Di-ergo neusspray
•Imitrex, dat door de patiënt zelf, op het ogenblik van de aanval, onderhuids kan worden ingespoten door middel van een injectiepistooltje. Deze medicatie bestaat ook onder de vorm van zetpillen, tabletten en neusspray (soms echter minder effectief). Daarnaast kunnen we ook nog Zomig Instant Maxalt Lyo smeltabletten en Relert, Almogran en Naramig vermelden.
Bovenstaande medicatie kan zeer effectief zijn, maar is ook zeer duur. Enkel de inspuitbare vorm van Imitrex wordt onder bepaalde voorwaarden terugbetaald.

2) Preventieve behandeling tijdens een 'cluster'

•Deseril: beperkt tot maximaal enkele weken, wegens het gevaar van fibrose (bindweefselwoekering) in de nierstreek.
•Dihydergot: inspuitingen gedurende enkele dagen na elkaar
•Prednisone
•Lithium (Maniprex)
•Peri-arteriële infiltraties met Marcaïne rond de kleine slagadertjes van het voorhoofd (of ter hoogte van het achterhoofd).
•Sinds enige tijd wordt Verapamil (Isoptine) als product van eerste keuze aanbevolen bij de preventie van Horton.

•Opmerking: Sandomigran en Nocertone zijn bij Horton meestal van weinig nut

Wat is flauwvallen?

2010-02-24T06:13:00.000-08:00

Flauwvallen, in medische termen een 'syncope', ontstaat door een plotse bloeddrukval. Hierdoor bereikt het bloed - volgens de wetten van de zwaartekracht - niet langer het hoogste gedeelte van het lichaam, dus de hersenen. Dit resulteert in het verlies van bewustzijn en flauwvallen.

Oorzaken

Op de eerste plaats speelt erfelijkheid een rol. Meestal is het zo dat ouders of andere familieleden ook wel eens last hadden van dit fenomeen. Leeftijd speelt een rol, omdat het in eerste instantie voorkomt bij kinderen en jonge mensen. Het neemt steeds af, of verdwijnt volledig, wanneer men ouder wordt. Emotionele toestanden die als overweldigend ervaren worden, kunnen een flauwte veroorzaken. Bijv. schokkende ervaringen, het ruiken van de geur bij het betreden van een ziekenhuis, hevige pijn, enz...Soms komt het ook wel eens voor wanneer iemand langdurig in een bepaalde gedwongen houding moet rechtstaan. Bijv. soldaten op wacht, of vroeger bij de kleermaker, in de school of in de kerk,...

Bevorderende factoren

•Aanleg
•Gebrek aan slaap en rust
•Stress
•Gebrekkige fysieke conditie
•Te weinig zoutgebruik
•Slechte luchtcirculatie, zuurstofgebrek en drukte
•Overslaan van het ontbijt, waardoor een relatief bloedsuikertekort ontstaat
•Alcoholgebruik de avond tevoren, waardoor een relatief zouttekort ontstaat wegens meer zoutverlies dan zoutinname
•Overdreven gebruik van sommige producten, zoals koffie, cola, nicotine en stimulerende middelen

Symptomen

•Een onbehaaglijk gevoel of misselijkheid
•Zwart of schemerig worden voor de ogen
•Zweten en bleekheid
•Bewusteloos vallen, meestal kortdurend (soms maar een tiental seconden)
•In het begin van de bewustzijnsdaling kunnen er enkele schokken optreden in de ledematen
•Men voelt zich 'zo slap als een vod'

Hoe flauwvallen voorkomen?

Wanneer men gevoelig is voor flauwvallen kan men op volgende zaken letten:

•Voldoende slaap en rust
•Zorgen voor een goede fysieke conditie via sportbeoefening
•Stress vermijden of verminderen
•Zoutarm diëet vermijden, dus best in de loop van de voormiddag een zoutsupplement nemen (bijv. onder de vorm van een krachtige bouillon)
•Vermijden van caffeïne-rijke dranken (koffie, thee, cola), nicotine en alcohol
•Eventueel medicatie nemen, zoals Effortil
•Bij frequent flauwvallen kan men best een geneesheer raadplegen voor een cardiologisch-, neurologisch- of bloedonderzoek.

Concrete maatregelen bij een flauwte-gevoel:

•Probeer kalm te blijven en zoek afleiding
•Tracht te gaan zitten
•Zoek een meer zuurstofrijke omgeving op
•Indien het bovenstaande niet helpt:
- benen kruisen en buikpers toepassen, dit verhoogt de bloeddruk een beetje
- zet uw voet op een trapje of neem een hurkhouding aan, omdat dit eveneens de bloeddruk wat laat stijgen

Hoe als buitenstaander handelen

De persoon in elk geval laten platliggen, met het hoofd zo laag mogelijk en de benen omhoog. Of de persoon in een zuurstofrijkere omgeving brengen, bijv. naar buiten. In ieder geval de persoon niets laten drinken, zolang deze niet volledig bij bewustzijn is (gevaar voor verslikken).

Verschil met andere bewustzijnsdalingen

Epilepsie: Bij een 'grote aanval' valt de persoon meestal zonder voortekenen, wordt blauw in plaats van wit en wordt stijf met daarna langdurige spierschokken in plaats van slap zoals bij een flauwte. Schuim op de mond, of tongbeet komen niet voor bij flauwvallen. Een Grand Mal-aanval duurt doorgaans ook veel langer.
Bij een 'absence' of 'afwezigheid' komt de persoon meestal niet ten val. Hij blijft kortdurend staren zonder aanspreekbaar te zijn.

Shock: Hier heeft men te maken met een disproportie tussen bloedvolume en circulatie-inhoud, bijv. ten gevolge van zwaar bloedverlies.

Suikertekort: Bij een suikerzieke brengt suikertekort op voorhand een agitatie teweeg en treedt de bewustzijnsdaling ook meer geleidelijk op (en duurt ook langer). Bij twijfel belt u best onmiddellijk een ambulance.

Polyneuropathie

2010-01-13T23:29:00.000-08:00

Polyneuropathie is een zogenaamde 'zenuwontsteking', een verzamelnaam voor verschillende vormen van zenuwontstekingen van diverse oorsprong. Meestal begint een polyneuropathie aan de benen, zeldzaam ook aan de armen. Deze zenuwontsteking kan symmetrisch verlopen, maar soms ook asymmetrisch. Men maakt onderscheid tussen motorische en sensiebele poyneuropathieën. Bij een motorische polyneuropathie worden vooral de motorische zenuwen, die instaan voor de spierkracht, aangetast. Bij de sensiebele polyneuropathie worden vooral de gevoelszenuwen aangetast. Er bestaan ook mengvormen. De neuroloog maakt ook onderscheid tussen 'axonale- polyneuropathie' (met vooral aantasting van de zenuwvezels zelf), en 'demyelinisatie-polyneuropathie' (waarbij vooral het omhulsel van de zenuwen wordt aangetast). Ook hier bestaan weer mengvormen van.

Oorzaken

Polyneuropathie of zenuwontsteking kan zeer diverse oorzaken hebben.

De belangrijkste zijn:

•Alcoholmisbruik.
•Ondervoeding, waarbij een tekort ontstaat van eiwitten en vitamine B1 of B12 (aanleiding is soms een vermageringskuur of verwaarlozing van de voeding wegens alcoholverslaving).
•Diabetes Mellitus.
•Bepaalde darminfecties.
•Kwaadaardige aandoening of kanker. Polyneuropathie is dan soms het eerste teken hiervan (dikwijls gaat het om bepaalde buikkankers).
•Auto-immuniteit (antistoffen die zich tegen het eigen lichaam keren), waardoor chronische ontstekingen kunnen ontstaan van wortels en zenuwen.
•Ziekte van Guillain-Barré, een meer acute ontstekingsvorm van polyneuropathie waardoor verlammingen en zelfs ademhalingsverlamming kunnen ontstaan. Dit geneest echter meestal spontaan met de nodige medische en verpleegkundige zorgen.
•Vergiftiging met zware metalen. Zoals: lood, thallium (rattenvergif), arsenicum (sluipgif), cadmium (dikwijls in Noord-Limburg) en kwik.
•Vergiftiging of toxisch effect van medicamenten (sulfamiden, bepaalde middelen tegen tuberculose).
•Vergiftiging door bepaalde insecticiden.
•Chemotherapie (bij kankerpatiënten).
•Langdurige behandeling met een kunstnier.
•Sommige systeemziekten, bijv. amyloïdose (eerder zeldzaam)
•Sommige polyneuropathieën zijn erfelijk, zoals de ziekte van Charcot-Marie-Tooth.
•Lepra (melaatsheid) is eigenlijk ook een vorm van polyneuropathie.

Symptomen van polyneuropathie

•Gevoelsstoornissen: 'doof' gevoel, slapend gevoel, tintelingen, prikkelingen, 'alsof er mieren doorgaan', brandend gevoel.
•Motorische stoornissen: krachtverlies in armen en benen, krampen. Typisch is de 'drop-voet', waarbij de patiënt zijn voet en tenen niet meer omhoog krijgt.
•Autonome stoornissen: huidverkleuringen, gemakkelijk kloven krijgen, gladde of glimmende of dunne huid, snel zweten, koude gevoel (subjectief en objectief).
•Pijn.
•Klachten bij polyneuropathie nemen toe bij koud en vochtig weer, en worden verlicht door warmte.

Verschijnselen

branderige pijn; vooral bij aanraking
tintelingen
gevoelloosheid voor pijn
open huidzweren
'kussentjesgevoel' onder de voeten
verminderd gevoel in handen of voeten
spierzwakte (myasthenie)
spierverdunning (spieratrofie)
overbelasting van gewrichten.

Diagnose van polyneuropathie

•Door een grondige neurologische ondervraging naar klachten en mogelijke oorzaken.
•Door een grondig neurologisch onderzoek.
•De diagnose kan bevestigd worden door een electromyografie en eventueel door een ruggenmergvochtonderzoek.
•Een grondig observatie is noodzakelijk bij ernstige vormen van polyneuropathie, onder meer om kanker uit te sluiten.

Behandeling•Eerst (indien mogelijk) wegname van de oorzaak:

- tumorwegname
- op punt stellen van diabetes behandeling
- voldoende voeding
- vitaminetekort (B1 of B12) opheffen
- behandeling van een systeemziekte

•De behandeling met vitamine B dient bij voorkeur intramusculair te gebeuren, omdat de maag dit vitamine niet altijd opneemt.
•De pijn bij polyneuropathie kan verholpen worden door toepassen van locale warmte, en eventueel met medicatie tegen zenuwpijn zoals: Tegretol, Diphantoine, Neurontin, Lyrica. Ook inspuitingen van een hoge dosis vitame B kan pijnstillend werken. Dit geldt tevens voor Redomex (amitryptiline) dat de pijndrempel verhoogt.

Epilepsie, het zal je maar overkomen !

2009-12-12T05:12:00.000-08:00

Epilepsie is een plotse verandering in de werking van de hersenen, waarbij groepen hersencellen een verhoogde activiteit gaan vertonen. Er ontstaat een toestand van overprikkeling van de hersenschors die plotse lichaamsgewaarwordingen tot gevolg hebben, zoals schokken, onwillekeurige bewegingen en zogenaamde 'autonome' verschijnselen. Deze verschijnselen gaan al dan niet gepaard met bewustzijnsdaling. Dikwijls ervaart men eerst een prikkelingsverschijnsel, gevolgd door een uitval. Het dient beklemtoond te worden dat er meerdere vormen van epilepsie bestaan, zodat men eigenlijk beter zou kunnen spreken van 'epilepsieën'.

Oorzaken

In de meeste gevallen vindt men geen aanwijsbare oorzaak voor het dysfunctioneren van de hersenen. In dit geval spreekt men van 'genuine epilepsie'. In 5% van de gevallen (en niet meer!) is epilepsie erfelijk bepaald. Verdere oorzaken zijn:

•geboortetraumas: moeilijke geboorte, geboorteverlamming, zuurstoftekort,...
•bloedvaatstoornissen in de hersenen (bloeding, trombose)
•aangeboren vaatafwijkingen in de hersenen
•schedeltrauma met hersenschudding, hersenkwetsing, bloeding op of onder het hersenvlies
•hersenvliesontsteking ('meningitis')
•hersenontsteking ('encephalitis')
•hersentumor, goed- of kwaadaardig
•alcoholmisbruik
•cysten van bepaalde wormen (vooral in de derde wereld)
•AIDS
*Plots afbouwen medicatie

Een alleenstaande epilepsie-aanval kan ook uitgelokt worden door het gebruik van bepaalde geneesmiddelen (anti-depressiva, theophylline, amphetamines,...), of door het plots stoppen met veelvuldig gebruik van alcohol of kalmeermiddelen.

Soorten

Men maakt onderscheid tussen twee groepen van epileptische aanvallen, met daarnaast nog enkele bijzondere vormen.

1. Veralgemeende epileptische aanvallen

Bij deze aanvallen is een plotse bewustzijnsdaling de regel.

A. De 'Grand Mal'-aanval (of tonisch-clonische aanval)

De aanval begint met een plotse bewustzijnsdaling en verkramping van het hele lichaam. Dikwijls komt de patiënt hierbij ten val (vandaar 'vallende ziekte'). Soms komt er schuim op de mond. Dan volgt een fase waarbij de aanhoudende spierverkramping ritmisch onderbroken wordt, waardoor de patiënt schokken vertoont. Nadien komt de patiënt geleidelijk terug bij bewustzijn. Lees meer...

B. De 'Petit Mal'-aanval (of 'absence')

Dit zijn meestal weinig opvallende, maar dikwijls talrijke, bewustzijnsdalingen, waarbij de patiënt voor zich uit staart zonder dat er verder iets gebeurt. Een aanval duurt gewoonlijk tussen de 10 en 30 seconden. Lees meer...

2. Gedeeltelijke epileptische aanvallen

A. Eenvoudige partiële aanvallen

Bij een 'motorische Jackson-aanval' vertoont de patiënt plotse spiersamentrekkingen in arm, been of gezicht, zonder dat het bewustzijn verloren wordt. Dit kan duren van enkele seconden tot enkele uren.

De 'sensiebele Jackson-aanval' kent een gelijkaardig verloop, maar veroorzaakt enkel gevoelssensaties in het getroffen lichaamsdeel.
Andere vormen van eenvoudige partiële aanvallen veroorzaken visuele, auditieve, reuk- of smaakaanvallen, of andere gewaarwordingen naargelang de plaats van de epilepsie-haard in de hersenen.

B. Complexe partiële aanvallen

Hieronder verstaan we de psychomotorische (of temporale) epilepsie, de epileptische vlucht (of 'fugue') en de opdrang van complexe bewustzijnsinhouden. Lees meer...

3. Bijzondere epilepsie-vormen

Dit zijn de 'status epilepticus' (opeenvolgende aanvallen die levensbedreigend kunnen zijn) en de 'epileptische schemer- toestand'.

4. Bijzondere vormen van kinder-epilepsie

Hierbij denken we aan koortsstuipen (bij leeftijden tot 3 jaar), salaamkrampen, syndroom van Lennox-Gastaut, goedaardige 'midtemporale' kinderepilepsie en het HHE-syndroom.

De diagnose van epilepsie

Om een goede diagnose te kunnen stellen is het belangrijk een zicht te hebben op de preciese symptomen die zich hebben voorgedaan, zoals: duur van de aanval, al of niet convulsies, kleur van het aangezicht, plaats waar de trekkingen beginnen, enz. Omdat de patiënt zelf soms weinig gegevens kan verstrekken (wegens bewusteloosheid), is informatie van getuigen uit de omgeving zeer belangrijk. Daarna volgt een grondig onderzoek door de neuroloog. In 90% van de gevallen kan een EEG uitsluitsel geven en zelfs informatie opleveren over de aard van de epilepsie. Soms is echter een slaap-deprivatie-EEG of 24 uurs-registratie noodzakelijk om tot een diagnose te komen. Via bloedonderzoek, CT-scan of NMR-scan van de hersenen kan men eventuele oorzaken van de epilepsie opsporen.

Behandeling

Volledig genezende medicatie bestaat nog steeds niet. De behandeling met medicatie is er dus essentiëel op gericht de aanvallen zoveel mogelijk te onderdrukken, waarbij men streeft naar een zo laag mogelijke dosering. Bij voorkeur wordt slechts één vorm van medicatie gegeven, maar soms is een combinatie noodzakelijk. De keuze van het middel hangt in grote mate af van het soort epilepsie. De medicatie dient wel zeer stipt ingenomen te worden. Ook als men bijv. om medische redenen niets via de mond mag innemen, dient er vervangmedicatie te worden voorzien (vraag raad aan uw neuroloog wanneer u bijv. een narcose moet ondergaan).

Er bestaan verschillende vormen van medicatie, die niet altijd onderling combineerbaar zijn en soms bijwerkingen hebben. Een ingreep via neurochirurgie heeft enkel zin wanneer men zeer nauwkeurig de haard van epilepsie in de hersenen kan localiseren. En dan nog enkel in die gevallen waarbij medicatie geen of onvoldoende effect heeft.

Epilepsie en levenswijze

1. Regelmatige medicatie-inname, zoals voorgeschreven door de neuroloog!

2. Regelmatige medische controles bij de neuroloog of huisarts.

3. Voorzichtigheid bij alcoholgebruik. Vroeger werd alcohol volledig verboden. Tegenwoordig weet men dat matig alcoholgebruik geen risico's inhoudt, tenzij in uitzonderlijke gevallen. Grote hoeveelheden alcohol zijn echter steeds uit den boze.

4. Voorzichtigheid bij sportbeoefening. De regel is om zolang de epilepsie niet goed onder controle is, geen 'gevaarlijke' sporten te beoefenen (zoals bijv. turnen aan een klimrek en race-fietsen).

5. Voorzichtigheid bij het werk

Bepaalde beroepen, zoals sommige werkzaamheden in de bouwsector, zijn eerder af te raden. Anderzijds nemen sommige werkgevers te gemakkelijk een discriminerende houding aan bij aanwerving van personen met epilepsie.

6. Voorzichtigheid bij zwangerschap

In de meeste gevallen lopen jonge vrouwen met epilepsie geen risico. Raadpleeg echter steeds uw neuroloog op voorhand!

7. Voorzichtigheid bij het autorijden

Hoe reageren op een aanval?

Geen paniek! Bij een Grand Mal-aanval de patiënt rustig in zijligging leggen en wachten tot de aanval overgaat. Enkel bij opeenvolgende aanvallen ('status') is er gevaar, en dient een ambulance gebeld te worden.

Steek in ieder geval niets tussen de tanden: Geen lepel en zeker niet de eigen vingers. Onthoud: een stukgebeten tong geneest heel snel, maar stukgebeten tanden (bijv. op een lepel) kosten heel wat meer moeite en geld om te herstellen.

Anti-epileptica

1.De bekendste middelen tegen epilepsie zijn:

◦Depakine (of Convulex)
◦Diphantoine
◦Tegretol / Trileptal
◦Luminal
◦Rivotril
◦Frisium
◦Mysoline
◦Zarontin
◦Lamictal
◦Topamax
◦Gabitril
◦Sabril wordt niet meer voorgeschreven, wegens gezichtsveldstoornissen

Medicatie kan bijwerkingen hebben, zoals:

◦Depakine: slaperigheid (vooral bij kinderen), lichte leverstoornissen en bij overdosering: beven en haaruitval
◦Diphantoine: duizeligheid tot felle draaiduizeligheid bij overdosering. Bij langdurig gebruik: verdikt tandvlees (regelmatig tandarts raadplegen!)en begroeiing bovenlip.
◦Tegretol: slaperigheid en duizeligheid, vooral bij overdosering
◦Luminal, Rivotril, Mysoline en Frisium: slaperigheid

Sommige types van medicatie kunnen elkaars werking verhinderen.

Zo is bijv. de combinatie van Luminal en Diphantoine af te raden.

Bloedspiegelbepaling van anti-epileptica is alleen nuttig of noodzakelijk bij:

Zwangerschap, vermoeden van overdosering of vermoeden van onderdosering (wanneer er toch nog aanvallen optreden bij een normale medicatie-inname).

HYPERVENTILATIE

2009-11-30T08:29:00.000-08:00

Hoe ontstaat hyperventilatie?

Hyperventilatie ontstaat meestal in een situatie van zuurstofgebrek en/of drukte, bij een persoon die vermoeid, geëmotioneerd of angstig is. Men krijgt een gevoel van ademnood, drukgevoel op de borst en zuurstoftekort (reëel of subjectief). Typisch treedt dit fenomeen op bij lang wachten in een drukke en beklemmende omgeving (bijv. winkel of warenhuis), of bij meer beangstigende situaties (bijv. begrafenis of een bezoek aan het ziekenhuis). Als reactie op dit relatieve gevoel van ademnood gaat men (bewust of onbewust) sneller en dieper ademen... waardoor het beklemmingsgevoel nog toeneemt. Dit laatste omdat men in verhouding meer inademt dan uitademt, waardoor er teveel zuurstof en te weinig koolzuurgas in het lichaam komt. De angst om dit fenomeen in de toekomst terug te ervaren kan een vicieuse cirkel op gang brengen, waarbij men bepaalde situaties wil proberen te vermijden. In het algemeen komt hyperventilatie meer voor op jongere leeftijd, en meer bij vrouwen dan bij mannen.

Symptomen

1. Sneller en dieper ademen.

2. Stilaan kan men tintelingen of gevoelloosheid krijgen rond de mond en in de handen. Een zeldzame keer ook in de voeten.

3. Tenslotte kan men totaal verkrampt geraken, vooral in de handen, waardoor deze in een soort dwangstand komen te staan ('main d'accoucheur').

4. Het bewustzijn kan iets vernauwd zijn, maar de persoon blijft aanspreekbaar. Het gevoel van angst overweegt omdat men zich onmachtig voelt t.o.v. de situatie.

Hoewel hyperventilatie zeer angstwekkend kan zijn is het NIET gevaarlijk en wijst het niet op een lichamelijke ziekte.

Wat te doen bij hyperventilatie?

1) Algemeen

•Voldoende slaap en rust.
•Op een gezonde wijze met stress omgaan via sportbeoefening in open lucht. Te inspannende sporten en competitiesport beter tijdelijk vermijden. Zwemmen kan ook relaxerend zijn.
•Beklemmende situaties (zoals drukke recepties, aanschuiven aan de kassa, begrafenissen, enz...) NIET vermijden, omdat dit de vicieuse cirkel alleen maar kan versterken.
•Gebruik van alcohol, cola, koffie en nicotine beperken, of vermijden.

2) Specifiek

Op het ogenblik van de hyperventilatie-aanval zelf:

•Paniek trachten te vermijden én de ademhaling onder controle leren houden. Dit laatste bijv. via 'persed lip breathing': met geperste lippen traag in- en uitademen.
•Bij een zware aanval ademen in een plastic zak die neus en mond bedekt. Op deze wijze wordt het evenwicht tussen zuurstof en koolzuurgas in het bloed hersteld. Uiteraard is dit slechts een noodoplossing in een cisissituatie. Fundamenteel lost het niets op.
•Relaxatie-oefeningen aanleren, zoals autogene training, yoga-oefeningen en de methode van Jacobsen. Dit helpt om te leren ontspannen en deze methodes ook toe te passen wanneer men begint te hyperventileren.
•Eventueel relaxatie- en ademhalingsoefeningen volgen bij een bevoegd kinesist (met een zgn. sofrologische opleiding).
•Bij ernstige angstklachten en een uitgesproken vermijdingsgedrag voor 'moeilijke' situaties, kan men best begeleiding zoeken bij een bevoegd psychiater of psycholoog.

Relaxatie-oefeningen

Doe driemaal per dag de volgende oefening: Ga in een ontspannen houding op de rug liggen. Eventueel met een opgerolde handdoek in de nek en een kussen onder de knieën. De bedoeling van de oefening is zich te ontspannen, alles te laten komen wat komt, en gedachten (proberen) los te laten...

De eerste week

Het ontwikkelen van een zwaartegevoel in het lichaam.

Concentreer u achtereenvolgens op de rechterarm, linkerarm, linker been, rechterbeen, met de suggestie "mijn rechterarm wordt zwaar; enz.". Laat uiteindelijk het ganse lichaam 'zwaar' worden. Deze oefening een paar maal herhalen en daarna rusten.

De tweede week.

Het ontwikkelen van een warmtegevoel in het lichaam. Concentreer u opnieuw op de verschillende lichaamsdelen en geef uzelf de suggestie 'mijn rechterarm wordt warm; enz.'. Laat uiteindelijk het ganse lichaam 'warm' worden. Wanneer men een intens warmtegevoel begint te ervaren, wijst dit op uitzetting van de bloedvaten en algemene relaxatie.

In de handel kan men ook geluidsbandjes of CD's vinden waar de instructies voorgezegd worden. Indien het echter totaal niet lukt om deze oefeningen uit te voeren, raadpleeg dan bijv. een kinesist.

Beroerte

2009-11-19T13:44:00.000-08:00

Een 'Cerebro-Vasculair Accident', ook 'beroerte' genoemd, is een plotse aandoening van de hersenbloedvaten, waarbij we onderscheiden:

•de hersentrombose
•de hersenembolie
•de hersenbloeding
•de bloeding onder de hersenvliezen

De verschillende vormen van CVA

1. De Hersentrombose

Een hersentrombose ontstaat doordat er een bloedklonter of 'trombus', vanuit de halsslagader meestal, wordt afgeschoten en die zo één van de grotere of kleinere hersenbloedvaten vertopt: het achterliggende hersengedeelte komt dan zonder zuurstof te zitten en sterft af (men noemt dit een 'herseninfarct'). Hoe groter het bloedvat dat afgesloten is, hoe groter het infarct. Dit laatste betekent niet dat er overeenkomstig een even grote neurologische uitval is, want dit hangt o.a. af van de ligging van het infarct. Bijvoorbeeld recht op een motorische zone geeft dit een verlamming, juist buiten een motorische zone geeft dit geen verlamming.

Symptomen:

.Verlamming, geheel of gedeeltelijk, van één gelaatshelft en één lichaamshelft (tegenovergesteld aan de plaats van het herseninfarct: zo geeft een herseninfarct links een verlamming van de rechter lichaamshelft en omgekeerd).
•Halfzijdige gevoelsstoornissen aan de kant van de verlamming.
•Soms gezichtsuitval aan de kant van de verlamming.
•Soms spraakstoornissen ('afasie'), bij rechtshandigen als de linker hersenhelft is aangetast.
•Soms stoornissen van het lichaamsschema en ontkennen van de verlamming ('negelect'), vooral bij linkszijdig verlamden.
•Bij een trombose van de hersenstam zien we symptomen als duizeligheid en echte draaiduizeligheid, dubbelzien, spraak- en slikstoornissen. Een groot hersenstaminfarct verloopt dikwijls fataal.
•Bij een trombose van de kleine hersenen zijn er evenwichtsstoornissen, coördinatiestoornissen en spraakstoornissen.
•Afhankelijk van de getroffen plaats in de hersenen zijn er verschillende uitvalsverschijnselen: bijvoorbeeld defecten in het gezichtsveld (bij een trombose in de buurt van het gezichtscentrum), rekenstoornissen, geheugenstoornissen, karakteriële stoornissen, enz.
•Wat veel voorkomt bij een CVA is emotionele instabiliteit, met bijv. vlugger huilen 'om niets' of plotse woede-uitbarstingen.
•Bij een hersentrombose is het bewustzijn zelden ernstig gestoord, tenzij bij een trombose van de hersenstam.
•Afhankelijk van de duur van de symptomen bij een CVA, spreken we van een CVA (langer dan 24 uur) of een TIA (minder dan 24 uur). Dikwijls gaan korte TIA's vooraf aan een trombose: kortdurende blindheid op één oog ('amaurosis fugax'), kortdurende verlammingen, kortdurende uitval anderzijds.

2. De hersenembolie

Dezelfde symptomen als bij een hersentrombose, maar de bloedklonter komt hier van het hart, meestal veroorzaakt door hartritmestoornissen.

3. De hersenbloeding

De symptomen bij een hersenbloeding zijn dezelfde als bij een trombose, maar doorgaans veel ernstiger, afhankelijk van de ligging en de grootte van de bloeding. Het bewustzijn is gestoord, tot coma toe en vaak is er een dodelijke afloop. Ook zijn er tekens van overdruk in de schedel: hoofdpijn in het begin, bewustzijnsdaling, hoge bloeddruk, trage pols, pupilverschil en braken. Heel vaak is bij een grote bloeding een neurochirurgische ingreep, onder de vorm van een schedelboring, noodzakelijk. Soms gaat het ook om kleinere bloedingen in het inwendige hersenkapsel, met toch langdurige revalidatie tot gevolg. Een aparte vorm van hersenbloeding is de grote diffuse hersenbloeding ('hemorrhagia cerebri'), die doorgaans binnen de 24 uur dodelijk verloopt.

4. De bloeding onder de hersenvliezen (arachnoidale bloeding)

Kenmerken:

•Treft meestal jonge mensen.
•Gebeurt plotseling, soms bij een inspanning.
•Hoofdpijn en tekens van hersenvliesprikkeling: nekstijfheid.
•Tekens van overdruk binnen de schedel: braken en sufheid.
•Eén op drie patiënten overlijdt meteen.
•Oorzaak: gebarsten zwakke plek op een slagader aan de hersenbasis ('aneurysma') of bloeding uit een vaatkluwen ('arterioveneuze anomalie').
Indien de patiënt de eerste dag overleeft kunnen er vaatfoto's van de hersenen gemaakt worden om de weke plek op te sporen en de operatie voor te bereiden.

Er wordt geopereerd als de patiënt nog een behoorlijke conditie heeft (niet comateus is), en het aneurysma dat gebloed heeft technisch bereikbaar is. Op zich is deze operatie gevaarlijk, maar een tweede bloeding afwachten houdt doorgaans meer vitale risico's in.In afwachting van de operatie moet de patiënt verpleegd worden in een rustige omgeving (geen bezoek), met strenge bloeddrukcontrole en mag hij geen inspanningen doen. Naast de operatie die bestaat in clipping van het aneurysma, kan men tegenwooedig in bepaalde gevallen door catherisatie de weke plek opvullen met stukjes plastic (het zogenaamde 'coiling').

Voortekens van een CVA...

•Kortdurende verlammingen halfzijdig (TIA's).
•Kortdurende gevoelsstoornissen halfzijdig.
•Kortdurende spraakstoornissen, duizeligheid, gezichtsveldstoornissen, dubbelzien, enz.
•Kortdurende blindheid op één oog (de oogslagader takt namelijk als eerste af van de halsslagader...).

Oorzaken en risicofactoren

•Enige familiale aanleg.
•Hoge bloeddruk en verhoogde cholesterol.
•Roken.
•Overgewicht, te weinig beweging.
•Diabetes.

Behandeling van het CVA

1. In de acute fase

•Bij aankomst in het ziekenhuis spoed-CTscan van de hersenen ter uitsluiting van een bloeding. Onder bepaalde stricte voorwaarden kan een poging ondernomen worden om de klonter op te lossen ('trombolyse') door middel van rtPA, Actilyse. Statistisch vermindert dit de kans op invaliditeit en de graad van invaliditeit op lange termijn. De keerzijde van de medaille is een verhoogde kans op bloeding in het ontstane infarct, daarom gelden er strenge exclusiecriteria. Tevens dient de procedure gestart te worden ten laatste 3 uur na het ontstaan van de symptomen. Voorafgaand 'informed consent' met de patiënt is eveneens een voorwaarde.
•Volgen van de belangrijkste parameters op de 'stroke unit': bewustzijn, ademhaling, frekwente bloeddrukmeting en correctie, pupillen, controle op cardiale ritmestoornissen en correctie, zuurstof-saturatie, glycaemie, ...
•Vochtregulatie, Aspegic intraveneus bij aankomst, later heparines met laag moleculair gewicht. Bij cardiale embolieën: Marcoumar.
•Onderzoeken tijdens de eerste dagen:
◦EEG om de hersenfunctie te beoordelen en om epilepsie als verwikkeling te ontdekken.
◦Duplex halsvaten om eventuele vernauwingen in deze halsslagaders te ontdekken en zo nodig te opereren in een later stadium. Eventueel bij twijfel of bij operatieve indicatie: NMR-angio.
◦Cardiologisch nazicht.

2. In de latere fase

•Nadruk op revalidatie: zowel motorische revalidatie door kine, spraakrevalidatie door de logopedist, cognitieve en motorische ergotherapie.
•Contracturen vermijden of functioneel maken, spitsvoet vermijden.
•Decubitus voorkomen en eventueel verzorgen.
•ADL-training ('Activiteiten van het Dagelijks Leven').
•Psychische en sociale begeleiding.
•Medicatie: naast asperinederivaten tegen nieuwe klontervorming, eventueel Persantine, naargelang het voorschrift van de arts. Marcoumar bij embolieën. Bij bepaalde indicaties Plavix in plaats van aspirine.
•Bij een ernstige vernauwing van de halsslagader kan een operatie voorgesteld worden, waarbij dit bloedvat wordt uitgeruimd. Eens een bloedvat helemaal dichtzit kan het niet meer uitgeruimd worden. Hierbij dienen voor- en nadelen te worden afgewogen.

Leven na een beroerte

De invloed van een beroerte op iemands leven is groot, zelfs voor iemand met een kleine voorbijgaande beroerte. Iemand die getroffen is door een beroerte heeft het gevoel dat zijn lichaam hem (tijdelijk) in de steek heeft gelaten. Het zelfvertrouwen krijgt een knak. Soms moet iemand wennen aan de reacties van zijn eigen lichaam. Als de uitvalsverschijnselen ernstig zijn, is iemand afhankelijk van de hulp van anderen. De relatie met andere mensen verandert erdoor. Iemand moet hulp vragen en kan zelf minder geven. Het kan veel inspanning en aanpassingen kosten om met de handicaps een zinvol leven op te bouwen.

Ziekte van Alzheimer

2009-11-01T03:01:00.000-08:00

De ziekte van Alzheimer is de vorm van dementie, die het meest voorkomt. Twee derde van alle gevallen van dementie op oudere leeftijd zijn toe te schrijven aan de ziekte van Alzheimer. Deze ziekte komt dus meer voor dan men denkt en blijft vaak verborgen, of wordt door de patiënt zelf in de beginfase angstvallig gemaskeerd. Naar schatting zijn er op dit ogenblik in België meer dan 80.000 patiënten door deze ziekte getroffen. In eenderde van de gevallen is er een erfelijke factor. De oorzaak van de ziekte van Alzheimer is nog niet gekend.

Mogelijke oorzaken zijn:

* Verhoogde bloeddruk

Het voorkomen van het ApoE gen op het chromosoom 19 (naast andere chromosoom-afwijkingen die gelinkt worden met de ziekte van Alzheimer). Vrouwen worden meer getroffen door de ziekte van Alzheimer dan mannen. De invloed van oestrogenen, vooral postmenopausaal. Oestrogenen werden om deze reden lange tijd toegediend als behandeling. Bij hersenonderzoek postmortem vindt men de zogenaamde neurofibrilaire degeneratie en vorming van seniele amyloïde plaques.

* Symptomen van de ziekte

De symptomen van de ziekte ontstaan progressief, sluipend, ze worden vaak nauwelijks opgemerkt. De eerste symptomen zijn vaak geheugenstoornissen op korte termijn: meermalen dezelfde vraag stellen, niet onthouden wat de partner verteld heeft en in een verdere fase essentiële dingen uit het recente verleden, zoals bepaalde emotionele familiegebeurtenissen, niet meer kunnen herinneren, enz. Dit heeft te maken met een gestoorde inprenting. Het is te begrijpen, dat het geheugen op lange termijn ongestoord blijft, vermits hiervoor geen nieuwe inprenting noodzakelijk is.

* Verdere symptomen:

- Oriëntatiestoornissen in tijd (datum, seizoen, tijd niet meer weten).
- Oriëntatiestoornissen in plaats (zich van weg vergissen, verloren lopen op toch bekende plaatsen).
- Oriëntatiestoornissen in persoon (personen niet meer herkennen, verder evoluerend naar het niet meer herkennen van personen in de nabije omgeving, tot uiteindelijk eigen familieleden).
- Stoornissen van de uitvoerende functies (dingen verkeerd leggen, zoals bestek in de ijskast).
- Spraakstoornissen, onsamenhangende gedachtengang in stotteren en spraak.
- Emotionele incontinentie, d.w.z. onaangepast huilen of lachen.
- Vaak initiële ontkenning van ziek zijn
- In een verdere fase somatische symptomen en zelfverwaarlozing, vuile kleren, kleding verkeerd aantrekken (kledingsapraxie), incontinentie, slechte tot ontbrekende hygiëne, onverzorgd uiterlijk.

Diagnose van de ziekte

Een zekerheidsdiagnose van de ziekte van Alzheimer kan niet gesteld worden bij leven. Na het overlijden kan men door hersenonderzoek de diagnose bevestigen. Chromosomaal onderzoek (ondermeer op chromosoom 19) kan een zekere kansberekening toelaten om te bevestigen of men een erfelijke vorm van Alzheimer heeft, maar dit kostbaar onderzoek is volgens recente studies niet relevant omdat dit te pas en te onpas valsnegatieve of valspositieve verwachtingen geeft. Een NMR scan van de schedel kan eveneeens afwijkingen tonen die kunnen wijzen op mogelijke ziekte van Alzheimer. Dit geldt ook voor de hersencintigrafie.

* Diagnostische paden

Bij een geheugenconsultatie waarbij de ziekte van Alzheimer vermoed wordt, wordt eerst overgegaan tot een zorgvuldige ondervraging (anamnese) van betrokkene en zeker ook van de naaste familieleden, vermits betrokkene zelf zich niet geheel bewust is van zijn aandoening of deze vaak ontkent. Ook wordt navraag gedaan naar eventueel familiaal voorkomen van de ziekte van Alzheimer.

Volgende onderzoeken zijn noodzakelijk om tot een vermoedelijke diagnose te komen. Deze onderzoeken zijn ook nuttig en noodzakelijk om terugbetaling te verkrijgen voor een geneesmiddel tegen Alzheimer (Belgische wetgeving):

* Neurologisch onderzoek: uitsluiten van neurologische oorzaken in strikte zin zoals CVA, hersentumor, doorgemaakt schedeltrauma, intoxicatie.

Mini mental state examination: Vragenlijst die internationaal gebruikt wordt en die in een tijdsbestek van 10 minuten een goed beeld geeft over het al dan niet bestaan van een dementiëel beeld. Er zijn vragen betreffende oriëntatie in tijd en plaats, aandacht- en rekenfunctie, geheugenfunctie, taalfunctie, enz.

* EEG: uitsluiten van vaatstoornissen, haardverschijnselen, bewustzijnsstoornissen (epilepsie) en toxische oorzaken.

* Uitgebreid bloedonderzoek: uitluiten van bijv. B12 of foliumzuur tekort en nagaan van nierfunctie, leverfunctie, te trage schildklierfunctie en HIV problematiek.

* Verdere cognitieve tests en beoordeling van de dagelijkse activiteiten:
Global deterioration scale (GDS), waarbij de mate van cognitieve achteruitgang gemeten wordt op een schaal van 1 tot 7. Instrumental activities of daily living (I-ADL), met een quotering op een schaal van 0 tot 36 wat betreft gebruik van de telefoon, winkelen, voedselbereiding, huishouding, financiëel beheer, enz.

* KATZ-schaal: qoutering wat betreft wassen, aankleden, verplaatsingen, toiletgang, eten, met een score van 0 tot 24.

* Neuropsychiatric inventory (NPI): navraag naar bijkomende psychologische symptomen zoals wanen, hallucinaties, agitatie, agressie, depressie, enz.

* Differentieeldiagnose:

Onderscheid dient te worden gemaakt met

* Pseudodementie: bijvoorbeeld een onderliggende depressie met secundaire concentratiestoornissen die door patiënt of de omgeving worden geïnterpreteerd als beginnende geheugenfunctiestoornissen. MCI of mild cognitive empairment, op wat jongere leeftijd vooral beginnend met het onvermogen om namen te kunnen onthouden, ook wel geheugenstoornissen op korte termijn, vaak onschuldig maar soms evoluerend naar de ziekte van Alzheimer.

Erfelijke vormen van ernstige dementie zoals de ziekte van Huntington (dominant erfelijk).

* Multi-infarct dementie: meerdere cerebrovasculaire accidenten op ischemische basis die uiteindelijk tot cognitief verval leiden (diagnose via CT of MRI)

* Metabole oorzaken zoals vertraagde schildklierwerking, vitamine B12 tekort, HIV, nierinsufficiëntie, enz.

* Posttraumatische resttoestanden na een zware hersenschudding met hersenlaceratie. Hersentumoren en hersenbloeding.

* Toxische factoren zoals alcoholische dementie met evolutie naar Korsakov en/of Wernicke syndroom.

* 'Normal pressure hydrocephalus': door de uitgezette ventrikels ontstane geheugenfunctiestoornissen en in een verder stadium incontinentie en loopstoornissen.

Behandeling van de ziekte

De ziekte van Alzheimer is een langzaam evolutief proces dat niet kan worden tegengehouden. Een zeker uitstel van de evolutie en vaak ook invloed op het gedrag wordt bekomen met cholinesterase inhibitoren (Aricept, Exelon, Reminyl). Gemiddeld geeft dit een uitstel van de symptomatologie van 1 jaar. Een nieuw product dat gegeven wordt bij meer gevorderde vormen van Alzheimer is Memantine (Ebixa), vaak met verassend goed effect, echter eveneens tijdelijk. Te vermelden is tevens de behandeling met Ginkgo Biloba.

Symptomatische aanpak van gedragsproblemen:

Neuroleptica en angstwerende medicatie

* Familial

* Psychosociale begeleiding: uiterst belangrijk. opvang: een familielid met de ziekte van Alzheimer is een zware opgave voor de partner en andere familieleden, totdat verpleging aan huis niet langer voldoende is en een opname in een specifieke instelling of psychiatrisch ziekenhuis noodzakelijk wordt.

Ziekte van Parkinson

2009-10-31T11:04:00.000-07:00

De ziekte van Parkinson veroorzaakt een stoornis in de verbinding tussen hersenen en spierstelsel, wegens het afsterven van bepaalde cellen in de hersenen die de overdrachtsstof (of 'neurotransmitter') dopamine produceren. Dit tekort aan dopamine veroorzaakt beven in rust, stijfheid en traagheid. Het is een ziekte die geleidelijk erger wordt, maar de evolutie ervan verschilt sterk van persoon tot persoon.

Voorkomen

In de meeste gevallen beginnen de eerste symptomen tussen 50 en 65 jaar, maar het is mogelijk dat er reeds op jongere leeftijd symptomen beginnen. Van de neurologische aandoeningen, die verband houden met een versnelde veroudering van het zenuwstelsel, is de ziekte van Parkinson de meest frequente na de ziekte van Alzheimer. De toenemende vergrijzing zal het aantal mensen met deze aandoeningen doen stijgen.

Oorzaken

De eigenlijke oorzaak is nog onzeker. Erfelijkheid speelt een geringe rol, zowel wat betreft het ontstaan van de ziekte, als wat betreft het ontstaan van dementie bij Parkinson-patiënten. Daarnaast is er ook een mogelijke invloed van toxische factoren (milieu?). Parkinsonsymptomen kunnen ook onstaan ten gevolge van aderverkalking in de hersenen (vooral in de witte stof en de 'basale kernen'). Deze vorm is doorgaans moeilijker te behandelen dan de ziekte van Parkinson in stricte zin. Een vroegere CO-vergiftiging kan eveneens aanleiding geven tot de ziekte van Parkinson. Verder kunnen vroegere hersenontstekingen, een zware hersenbeschadiging, een hersentumor of een hersenbloeding een belangrijke rol spelen. Tenslotte kunnen ook bepaalde medicaties een aanleiding vormen. Vooral de zgn. neuroleptica, zoals Dogmatil, Largactil, Nozinan, Melleril en Haldol. Ook de nieuwe 'aspecifieke' neuroleptica zoals Solian, Zyprexa, Risperdal kunnen (soms) parkinson-verschijnselen veroorzaken. Bij Seroquel zou dit haast niet het geval zijn.

Symptomen van de ziekte van Parkinson

*Ritmisch beven in rust. Het zgn. 'geldtellen' of 'pillendraaien'. Soms begint dit halfzijdig en verdwijnt het bij het uitvoeren van een beweging. *Verminderde beweeglijkheid. Zoals: verminderd ogenknipperen, uitdrukkingsloos gelaat ('masker-gelaat'), verminderd automatisch meebewegen van de armen bij het gaan.
*Traagheid. Zoals: vertraagd in beweging komen bij het gaan (soms 'ter plaatse trappelen', alvorens te vertrekken), traag opstarten bij het antwoorden,...
*Stijfheid. Zoals: veralgemeende stijfheid, moeilijker draaien bij het neerliggen, niet neerleggen van het hoofd bij het platliggen, ...
*Verstoord looppatroon. Zoals: gebogen gang, kleine passen, gebogen knieën, achterover neigen of voorover buigen ('posturale instabiliteit'), soms niet kunnen stoppen wanneer men op gang is, en tenslotte frequente valpartijen.
*Spraakstoornissen. Zoals: onduidelijk, binnenmonds spreken, zonder veel stemkracht.
*'Autonome' verschijnselen (d.w.z. vanuit het onwillekeurige zenuwstelsel). Zoals: speekselvloed, vettige hoofdhuid, enz...
*Psychische stoornissen. Zoals: het soms evolueren naar een meer 'rigide' - weinig soepele - persoonlijkheid, soms dementering (meestal niet en zeker niet in het begin).
* Stoornissen bij het schrijven, zoals: steeds kleiner en beveriger schrijven.

Onderscheid met andere soorten beven

*Toxisch-nerveus beven: fijn, onregelmatig beven vooral bij het uitvoeren van handelingen, wordt veroorzaakt door alcohol, andere drugs, schildklierstoornissen, aangeboren nervositeit,...
*'Essentiële' tremor: vooral van het hoofd, bij een bepaalde houding van de handen (niet in rust). heeft niets met Parkinson te maken en verdwijnt dikwijls na het drinken van wat alcohol of het gebruik van Inderal.
*'Klein-hersen-beven': is een aandoening van de kleine hersenen (practisch geen behandeling mogelijk).

Behandeling

In het algemeen is het zeer belangrijk voor een Parkinson-patiënt om in beweging te blijven en systematisch oefeningen te doen om de verminderde beweeglijkheid en stijfheid tegen te gaan en om het reactievermogen aan te scherpen, eventueeel onder begeleiding van een kinesist. De eerste anti-Parkinson medicatie waren de zgn. 'anti-cholinergica', die vooral het beven tegengaan: zoals Disipal, Tremblex, Artane, Akineton,... Een grote doorbraak kwam in de zeventiger jaren. Dopamine, de stof die bij Parkinson onvoldoende voorradig is in de hersenen, kon worden toegediend onder de vorm van Prolopa (of de langer werkende Prolopa HBS) en Sinemet CR. Deze medicatie kan echter bijwerkingen hebben, zoals onwillekeurige bewegingen van hoofd en armen, hallucinaties en waandenkbeelden,...
*Producten die de gevoeligheid van de dopamine-receptoren in de hersenen verhogen, waardoor de dosis Prolopa of Sinemet kan verminderd worden: Parlodel, Permax, Comtan, Mirapexin, Requip.
*Producten die de afbraak van dopamine tegenhouden, zoals Eldepryl en Comtan.
Amantadine (Amantan) is soms (tijdelijk) werkzaam tegen het beven.
*Operatieve behandelingen van Parkinson. Zoals: een stereotactische ingreep (gesloten hersenoperatie) tegen tremoren, en sinds enkele jaren ook voor de andere symptomen; of zogenaamde DBS ('Deep Brain Stimulation') t.h.v. thalamus en hypothalamus gaaft zeer goede resultaten. Medicatie-inname blijft evenwel noodzakelijk.

Pastoor: 'Orgaandonatie is duivelse daad'

2009-10-31T10:22:00.000-07:00

Katholieke kerk spreekt zich weer uit voor orgaantransplantatie

Een pas aangestelde pastoor in het Duitse Violau heeft zijn parochie laten weten dat orgaandonatie iets van de duivel is. Hoewel zijn bisschop zegt dat dat niet de officiële zienswijze van de katholieke kerk is, weigert hij op zijn uitspraken terug te komen. Dan treedt hij nog liever af. Andreas Hirsch trad, tot vreugde van de parochianen, op 1 september aan als nieuwe pastoor in Violau bij Augsburg. Maar die vreugde was van korte duur: hij bleek er extreem conservatieve ideeën op na te houden. En op 10 oktober maakte hij die ook officieel kenbaar in een brief aan zijn parochie. Hirsch schreef, dat orgaandonatie 'moreel ontoelaatbaar' is. Hij stelde zelfs, dat degene die aan orgaandonatie meewerkt, tegen de wil van God en de naastenliefde ingaat. Een mens zijn organen ontnemen, zou volgens Hirsch gelijkstaan aan moord. De brief kwam hard aan bij zijn parochianen. Al helemaal, omdat onder hen een gezin is, van wie een dochter een levertransplantatie heeft ondergaan. Was dat niet gebeurd, dan was ze overleden. De ouders zijn bang dat Hirsch mensen die nog twijfelen of ze wel donor willen zijn, nu bang heeft gemaakt. Nadat de gemeente in opstand kwam tegen Hirsch liet Walter Mixa, bisschop van Augsburg, via zijn woordvoerder weten dat Hirsch' mening niet de officiële leer van de katholieke kerk vertegenwoordigt. Daarnaast eiste hij van de pastoor, dat die dit in een nieuwe parochiebrief zou rechtzetten. Maar Hirsch weigerde dat, meer nog, hij trad nog liever terug als pastoor. Dat is nu dan ook gebeurd, want, zoals de woordvoerder van het bisdom zegt: 'Wie niet volgens de katholieke leer handelt, kan geen geestelijke bijstand verlenen in een bisdom.' Waar en hoe Hirsch opnieuw aangesteld zal worden, is niet bekend. Voorlopig is hij teruggekeerd naar de aartsconservatieve broederschap St. Peter, waar hij ook uit afkomstig was.

De voordelen van borstvoeding

2009-10-28T16:16:00.000-07:00

Borstvoeding heeft grote voordelen voor pasgeborenen. Ze is licht verteerbaar en zit vol unieke voedingsstoffen, die ook zeer gemakkelijk worden opgenomen. Omdat borstvoeding de immunologische afweer van de baby verhoogt, heeft dit de voorkeur boven dierlijke melk of melkpoeder. Moedermelk bevordert een gezonde groei en ontwikkeling. De baby heeft minder risico om geconfronteerd te worden met een aantal ziekten. Opnames in het ziekenhuis komen veel minder vaak voor dan bij kinderen die geen moedermelk krijgen. Om aan te geven bij welke ziekten het risico kleiner is het volgende kleine overzicht: Moedermelk zorgt voor minder maagdarminfecties, middenoorontsteking, overgewicht en hoge bloeddruk. Ook minder astma, eczeem en een verbeterde motorische en geestelijke ontwikkeling. Tot slot minder aanleg voor allergie, diabetes en de ziekte van Crohn. Hoe langer de duur van de borstvoeding, hoe minder het voorkomen van deze ziekten. Tijdens de hele borstvoedingsperiode blijven er antistoffen aanwezig in de moedermelk.

Schizofrenie, een onbegrepen ziekte

2009-10-27T09:05:00.000-07:00

Schizofrenie is een ziekte die door veel mensen niet goed begrepen wordt en die in tijdschriften, op televisie en andere media vaak verkeerd wordt voorgesteld. Er doen dan ook nogal wat misvattingen en mythes over deze ziekte de ronde. Veel mensen weten absoluut niet wat een ziekte als schizofrenie inhoudt. De zieke gedraagt zich immers soms zo bizar, dat men meent dat een definitieve opname in een gesticht de enige oplossing is. Schizofrenie is inderdaad een eigenaardige, verwarrende aandoening, met sombere vooruitzichten. Het belangrijkste nieuws is echter dat men tegenwoordig over goede behandelingsmogelijkheden beschikt. Bovendien is het begrip van deze aandoening aanzienlijk toegenomen zodat we deze mensen uiteindelijk veel beter kunnen helpen. Schizofrenie is één van de meest hinderlijke en chronische mentale aandoeningen. Het is ook een ingewikkelde aandoening. De ziekte is zo complex en verscheiden dat er moeilijk in algemene termen over gesproken kan worden. Schizofrenie wordt wel eens omschreven als een aandoening waarbij men het contact met de werkelijkheid verliest. Dit betekent echter niet dat men àlle zin voor de realiteit kwijt raakt. Men leeft niet in een compleet andere wereld. Men weet maar al te goed wat een huis, een brood, of een fiets, enz. is.
Het zijn veeleer enkele specifieke aspecten in de beleving, die bij schizofrenie afwijken van het normale. Het horen van stemmen die niemand anders kan horen, bv. is duidelijk een verdraaiing van de werkelijkheid, maar slechts van een déél van die werkelijkheid. Bij de meeste mensen met schizofrenie is de realiteit voor een aantal specifieke aspecten vervormd, maar het grootste deel van de tijd lijkt hun gedrag en beleving erg normaal te zijn.

Vreemd gedrag

Mensen met schizofrenie zijn niet zo abnormaal als veel mensen misschien wel denken. Ze denken, voelen en gedragen zich het grootste deel van de tijd op een normale manier. Ze weten dat de meeste mensen driemaal per dag eten, 's nachts slapen, enz. De afwijkingen in hun gedrag komen alleen meer voor dan normaal en zijn ook veel sterker. Op het hoogtepunt van een acute psychotische fase kan hun gedrag sterk ontspoord raken en vergeten sommmigen onder hen bv. dagenlang te eten, of slapen ze nauwelijks. Schizofrenie (of schizofrene psychose) is een aandoening waarbij psychotische symptomen voorkomen. Een psychose is een ernstige verstoring van de werking van de geest. Psychose komt van het Griekse woord psyché, wat staat voor geest en het algemene innerlijke leven van de mens. Het achtervoegsel-ose betekent dat er sprake is van een verstoring of aandoening. Schizofrenie (gespleten geest; σχίζω schizo, φρενός phrenos) is een psychische aandoening die in verschillende vormen en gradaties voorkomt en zich meestal openbaart tussen het 15de en 30e levensjaar. Het is dus een aandoening die vooral jonge mensen treft. Van elke honderd personen zal de ziekte zich bij gemiddeld één ontwikkelen. Een belangrijk kenmerk is dat er tijdens het verloop van de ziekte minimaal eenmaal een psychotische episode is opgetreden. Doorgaans komen deze episoden vaker voor. Ze gaan gepaard met een afwijkende beleving van de werkelijkheid, resulterend in onlogische gedachtepatronen, wanen, hallucinaties en in wisselende mate emotionele, denk- en gedragsstoornissen. Vroeger werd voor deze aandoening ook de term dementia praecox (=dementie op jonge leeftijd) gebruikt. Inmiddels is de terminologie belangrijk verfijnd.

Typische symptomen tijdens een acute fase

• wanen : foute opvattingen over de werkelijkheid en de omgeving waarbij de betrokkene overtuigd blijft van zijn gelijk en dit zelfs ondanks bewijzen van het tegendeel
• hallucinaties : zintuiglijke waarnemingen zonder prikkeling van het zintuig : men hoort bv. stemmen, ziet visioenen, enz.
• onsamenhangende spraak
• chaotisch gedrag
• herhalingen van bewegingen, grimassen, enz.
• een vervlakking van het gevoels- en gedachtenleven, lusteloosheid, spraakarmoede, enz.

Toekomst

De prognose voor deze aandoening is vrij slecht, de klok kan niet worden teruggedraaid. Wat wel mogelijk is, is de psychotische episodes zoveel mogelijk te beperken in frequentie, duur en intensiteit. Dit gebeurt d.m.v. aangepaste medicatie. Op die manier kan de schade worden beperkt. De kwetsbaarheid blijft echter. Een aantal patiënten komt vroegtijdig te overlijden door suïcide.
Schizofrenie komt in alle culturen voor maar de prognose zou beter zijn in primitieve culturen.

Hoe vaak ?

Geschat wordt dat het risico dat men tijdens het leven schizofrenie ontwikkelt ongeveer 1 op 100 is. Het aantal mensen met schizofrenie dat momenteel in ons land leeft, ligt vermoedelijk ergens 25.000 tot 60.000. De ziekte breekt immers pas na de tienerjaren door en gemiddeld leven mensen met deze aandoening minder lang. Jaarlijks ziet men ongeveer tussen 1.000 en 7.000 nieuwe gevallen. In Vlaanderen waren er in 1988 (volgens een éénmalige studie) ongeveer 5.600 psychotische mensen opgenomen in de psychiatrisch centra. Naar alle waarschijnlijkheid waren dit voornamelijk, maar niet allemaal, mensen met schizofrenie. Ze bezetten ongeveer 40 % van de psychiatrische bedden en 8 % van de ziekenhuisbeddden.

Oorzaak

Schizofrenie lijkt zich te ontwikkelen door een overbelasting van een kwetsbare persoon. De overbelasting is het gevolg van een combinatie van ongunstige erfelijke, lichamelijke, psychische en sociale factoren. Bij schizofrenie worden tegenwoordig vooral anti-psychotica voorgeschreven. Deze geneesmiddelen genezen de aandoening niet, maar ze onderdrukken de psychotische symptomen en het afwijkende gedrag en verbeteren de aandacht, het geheugen, het handelend vermogen, enz. Ze moeten dagelijks ingenomen worden. Doet men dit niet dat is er een zeer grote zekerheid dat men zal hervallen. De hedendaagse anti-psychotica veroorzaken aanzienlijk minder ongewenste effecten dan de neuroleptica, een specifieke soort kalmeermiddelen die tot voor enkele jaren zeer veel gebruikt werd bij deze ziekte. Een diepgewortelde mythe is dat mensen met schizofrenie zeer agressief en crimineel geweldadig zijn. Onderzoek wijst uit dat deze mensen niet meer gewelddadig zijn dan de doorsnee burger. Meestal zijn ze zelfs eerder wat teruggetrokken en hebben ze niet liever dan dat ze gerust gelaten worden. Het idee dat schizofrenie hetzelfde is als ‘een gespleten persoonlijkheid’, is wijdverspreid. Nochtans hebben beiden niets met elkaar te maken. Bij schizofrenie is er geen sprake van een ‘tweede persoonlijkheid’. De persoonlijkheid van de getroffene blijft wel degelijk dezelfde, maar bepaalde aspecten in zijn gedrag wijzigen. Een effectieve gespleten persoonlijkheid (waarbij de getroffene wisselt tussen twee of meer persoonlijkheden) is een aandoening van een compleet andere aard en ze is bovendien uitermate zeldzaam.

Bij problemen richt u zich best tot uw huisarts of tot een psycholoog of therapeut

Autisme

2009-10-27T08:14:00.000-07:00

Autisme is een pervasieve ontwikkelingsstoornis, die zich kenmerkt door beperkingen in de sociale interactie, de communicatie en zich steeds herhalend gedrag. De stoornis is al aanwezig voor de geboorte, maar voor het derde levensjaar niet duidelijk zichtbaar, en het kan niet genezen worden. Een persoon met een ernstige vorm van autisme kan niet zelfstandig leven. Vroeger dacht men dat alleen mensen met een verstandelijke handicap autistisch konden zijn. Tegenwoordig wordt autisme als grotendeels onafhankelijk van de intelligentie beschouwd. Wat de oorzaken van autisme betreft, zijn er nog maar weinig wetenschappelijk goed onderbouwde conclusies. Autisme is afgeleid van het Griekse woord αὐτός, zelf. Mensen met autisme en hun omgeving hebben in de loop der tijd hard geijverd voor de erkenning van autisme als een ernstige handicap, die recht geeft op professionele hulp. Om ondersteuning te krijgen moet hun autisme eerst erkend worden door een team van deskundigen aangesteld door de overheid. Er bestaat geen medicijn tegen autisme. Maar soms kan ondersteuning nodig zijn door middel van medicatie, zoals antipsychotica en antidepressiva.

Artrose

2009-10-26T17:02:00.000-07:00

Artrose is een aandoening van de gewrichten. Gewrichten zorgen er voor dat je lichaam flexibel is, ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat je je armen en benen kunnen buigen en strekken. In een gewricht komen twee botten bij elkaar. Om dat bot heen ligt een gladde bekleding: het gewrichtskraakbeen. Als dat kraakbeen beschadigd raakt, kunnen er ook problemen ontstaan met het onderliggende bot. Dit is dan niet meer goed beschermd (en kan daardoor dikker worden) en misvormd, of kleiner raken. Hierdoor worden bewegingen pijnlijk en je krijgt de neiging om het gewricht steeds minder te gaan bewegen. Dit veroorzaakt weer dat je stijf wordt en dat je spieren slapper worden. Artrose kan op verschillende manieren ontstaan. Meestal is de oorzaak slijtage, die van nature ontstaat bij het ouder worden. Maar ook overbelasting door bijvoorbeeld sporten of door bepaald werk of gewicht kan een rol spelen. Zo hebben veel voetballers last van artrose in de knieen en balletdansers krijgen het vaak in de voeten. Bij artrose kan visolie een gunstige werking hebben. De vetzuren in visolie (omega-3) hebben namelijk een onstekingsremmende werking. Artrose is geen ontstekingsreuma, maar door de wrijving in het artrosegewricht of kraakbeendeeltjes die in het gewrichtsvocht komen, kan artrose vaak wel gepaard gaan met ontstekingen. Artrose komt veel voor: bij het ouder worden krijgt bijna iedereen er in meer of mindere mate last van. Meestal is het niet ernstig. Als je zo af en toe pijnlijke stijve gewrichten hebt is dit niet iets om je zorgen over te maken. Pas als de verschijnselen erger worden is het goed om eens naar de huisarts te gaan.
Artrose wordt wel eens verward met osteoporose. Bij osteoporose worden de botten kalkarm en minder sterk, breken makkelijker of, zoals bij een wervel, zakken in.
Artrose wordt ook wel eens slijtagereuma genoemd. Maar bij artrose komen geen veranderingen in het bloed voor, zoals bij reuma. Een reumatest zal dan ook geen afwijkingen laten zien. Artrose kan wel pijnlijk zijn, bijvoorbeeld aan de wervelkolom, de heupen, knieen of schouders, maar je kunt er zeer oud mee worden.

Last van je gewrichten?

Dan kan het zijn dat je een tekort aan glucosamine hebt. Deze lichaamseigen stof is een belangrijke bouwsteen bij opbouw en behoud van soepele gewrichten. Er zijn speciale glucosaminesupplementen verkrijgbaar die op een veilige manier het natuurlijk tekort aanvullen.

Goede medicamenten zijn Osteoplus of Alchemilla + Glucosamine van Dr. A. Vogel

Hyperactiviteit

2009-10-26T16:41:00.000-07:00

Parken helpen soms beter dan medicatie!

Kinderen, die last hebben van ADHD, hebben volgens een studie die verscheen in de 'Journal of Attention Disorders' meer baat bij een wandeling in een park of groene zone dan bij het innemen van medicijnen, die de symptomen moeten onderdrukken. Dat is in ieder geval de conclusie van Andrea Faber Taylor en Frances E. Kuo, twee wetenschappers die verbonden zijn aan de universiteit van Illinois (in de Verenigde Staten). De onderzoekers onderzochten ook of een wandeling in een stedelijke omgeving (zonder groen en met relatief veel verkeerslawaai) kon helpen. Het werd snel duidelijk dat enkel een rustige park- of groenomgeving een rechtstreekse invloed had op het concentratievermogen en het gedrag van de kinderen. Dat bleek trouwens al bij wandelingen van twintig minuten.

Hypnotherapie

2009-10-26T07:44:00.000-07:00

De doeltreffendheid van hypnose als therapie en als steun en hulpmiddel om te stoppen met ongezonde gewoontes is niet echt wetenschappelijk bewezen. En toch zijn sommigen ervan overtuigd, dat zich laten hypnotiseren de juiste oplossing is. Wilt u het proberen, dan bied ik u een aantal elementen aan, om beter te kunnen oordelen. Een metastudie gebaseerd op de resultaten verkregen door negen teams onderzoekers, heeft geconcludeerd dat hypnose niet doeltreffender is dan een traditionele psychotherapie of een therapie, waarbij de mensen gedwongen worden om te roken, een methode die in vele gevallen gebruikt wordt in het kader van een hypnosetherapie tegen het roken. Wat telt in de strijd tegen bijvoorbeeld alcohol of tabak, is niet altijd het vinden van 'de' oplossing, maar wel het vinden van 'zijn of haar' oplossing… Het is dus heel zeker interessant om aan hypnose te denken. Dat kan nu, aangezien hypnose tegenwoordig beoefend wordt door echte, betrouwbare professionals. Er zijn ook geneesheren en dokters die de dicipline toepassen en de therapie wordt dan uiteraard ook volledig terugbetaald door het ziekenfonds. Al heeft hypnose haar doeltreffendheid nog niet bewezen als steun en hulpmiddel om te stoppen met een ongezonde gewoonte, toch kan hypnotherapie zeer nuttig zijn voor de controle van de angst en de pijn.

Het principe

Hypnose bestaat erin iemand te helpen om zich volledig te concentreren op een bepaald idee. Terwijl we in een gewone waaktoestand, zeggen de hypnotherapeuten, op elk ogenblik gestimuleerd worden door tientallen verschillende boodschappen (geluid, gevoelens, allerlei gedachten), stelt hypnose ons in staat om ons goed te concentreren. Als in deze toestand van opperste concentratie, de gedachte dat de sigaret slecht voor ons is en dat we geen zin meer hebben om te roken, in onze geest binnendringt, dan zou dat theoretisch gezien zeer goed zijn om onze motivatie te verhogen en zo zouden we meer kans hebben om aan de verleiding te weerstaan. Eigenlijk kunnen zowat alle situaties aan bod laten komen, waarin we wel willen verandering brengen, maar waar we niet kunnen omdat we er niet met onze wil in slagen. Via hypnose worden we stukken beter in staat gesteld om beter gebruik te maken van de bijna ongrensbare mogelijkheden van het onderbewuste. Daarbij kan het gaan over stoppen met roken, drinken, overmatig eten of schrokken, stotteren, haaruitval, afslanken, concentratieproblemen, sportprestaties verbeteren, stress en paniekaanvallen, depressies, overdreven irritatieverschijnselen of eetstoornissen, enz.

Hypnose

Een traditionele sessie begint met het onder hypnose brengen: de hypnotherapeut houdt eerst een paar intakegesprekken met de client en brengt zijn patiënt daarna in een toestand van diepe ontspanning. Dan laat hij voor de rest alles buiten beschouwing. De therapeut formuleert vervolgens suggesties, d.w.z. gedachten die de patiënt zullen helpen om te stoppen met ... zodra hij opnieuw wakker is. Aan dit basisprincipe kunnen, naargelang de hypnotherapeut, een aantal elementen toegevoegd worden: technieken aanleren om zichzelf onder hypnose te brengen zodat de persoon in kwestie zelf de motivatie kan terugvinden, maar ook andere oefeningen, zoals zoveel mogelijk roken binnen een beperkte tijdsperiode. Voordat hij de therapie opstart om iemand te helpen stoppen met roken, neemt de hypnotherapeut normaal gezien de tijd om de gewoonten en motivatie van de kandidaat-'stopper' te bespreken.

Mag men vertrouwen hebben in hypnose?

Het is moeilijk om a priori hypnose aan te bevelen als een methode om te stoppen met drinken of roken, vermits ze daarvoor niet wetenschappelijk erkend is. En toch is hypnose voor sommigen dé oplossing die ze nodig hadden… Wilt u het proberen, dan moet u nog een eerlijke hypnotherapeut(e) vinden. Stel u niet tevreden met de gegevens die u op internet of in de gouden gids kunt vinden. Mond-tot-mondreclame kan zeer nuttig zijn, maar u kunt ook raad vragen aan uw huisarts. Uw huisarts raadplegen is trouwens een onontbeerlijke stap wanneer u wilt proberen te stoppen met een ongezonde gewoonte, zoals bijvoorbeeld roken. En denk eraan: een pakje sigaretten kost al dadelijk 3 euro dagelijks of meer, wat op jaarbasis 1.100 euro is of een mooie citytrip naar Rome, Londen of Parijs! Ik zou het wel weten !